Onderzoek doelen

13deadpenEen onderzoekboek is een schetsboek waarin je van alles kunt ondernemen.

Aanmodderen bijvoorbeeld. Of experimenteren met materialen, ontdekkingen doen, lijstjes schrijven, collages maken, gevoelens uiten, ideeën bewaren, je hoofd leegmaken, terugbladeren en geïnspireerd raken door vergeten ideeën. En nog veel meer.

Hoe zou je zo’n boek noemen? Ideeënboek? Denkboek? Schatboek? Ik noem het een Onderzoekboek, daarbij ontstaan de meest creatieve ideeën.

Sinds mijn artikel ‘Schetsboek in de klas’ (Praxisbulletin sept 2013), heeft het onderwerp me niet meer los willen laten. Zouden er basisschoolleerkrachten zijn die na het artikel aan de slag zijn gegaan? Ik zou dat wel graag willen weten! In schooljaar 2015-2016 heb ik op enkele basisscholen ‘schetsboekles’ gegeven.

Doelen die je kunt behalen met het werken met Onderzoekboeken in de klas:

1.Een veilige plaats bieden waar het niet gaat om mooi werk, maar waar je fouten mag maken om van te leren. Een plek waar je niet beoordeeld wordt.

Ik wil ervoor zorgen dat leerlingen en leerkrachten vertrouwd raken met het werken in een schetsboek. De lessen dagen leerlingen uit, eerst te doen en daar later over na te denken en opnieuw te doen. Het Onderzoekboek zal inspireren tot veel eigen ideeën en nieuw werk, niet alleen in het platte vlak maar ook 3D.

2.Vindingrijkheid en kritisch denken stimuleren

Elk Onderzoekboek wordt uniek, omdat elke leerling anders is. Leerlingen krijgen en nemen de ruimte om te (leren) denken, om zichzelf vragen te stellen, om vragen te stellen aan anderen en andermans werk. Door opdrachten leren ze met andere ogen te kijken naar de directe omgeving, hun dagelijkse leven, maar ook naar kunst en kunstenaars. Kijken is de vaardigheid waar alles mee begint.

3.Experiment en onderzoek uitlokken met tekenmaterialen door procesmatig werken

Niet het eindresultaat is belangrijk, maar hoe het tot stand is gekomen en waartoe het leidt of kan leiden. Het plezier in de ontdekkingen staat voorop. Vragen stellen over de experimenten, processen van elkaar beschouwen en onder woorden laten brengen tijdens de onderzoeksfase. Daardoor leren kinderen zelf keuzes te maken en problemen op te lossen. Hun technische vaardigheden nemen toe en daardoor ontstaat er meer waardering voor hun eigen werk.

4.Verder reiken dan de kerndoelen van Beeldende Vorming, dus vakoverschrijdend werken

Het Onderzoekboek kun je de hele week inzetten en komt vooral tot zijn recht als je vakoverstijgend werkt. De zaakvakken en de creatieve opdrachten versterken elkaar, want in het Onderzoekboek wordt actief onderzoek gedaan op allerlei manieren. Denk aan verzamelen, vastleggen of vragen stellen. Denk ook aan creatief schrijven of reflecterend schrijven: hoe ging de opdracht en wat wil ik de volgende keer? Plannen maken is leuk!

5.De motivatie, betrokkenheid en verantwoordelijkheid van leerlingen vergroten ten aanzien van het eigen leerproces.

Het Onderzoekboek is eigendom van de leerling, hij/zij maakt keuzes en neemt beslissingen over het werk in het boek. Het boek mag mee naar huis om daar verder in te kunnen werken. Ook is het goed om er op school vrij in te werken. Richt hiervoor een stukje van het lokaal in met schetsboekmaterialen.