Kijkje in de schetsboek-keuken

Geplaatst op maart 25, 2016

web maart sb bnd 004donderdag 24 maart, les 5 in de serie De Boomhut

Schetsboeklessen fascineren me, ik kan er veel ideeën in kwijt en de meeste leerlingen ook. Hoewel niet iedereen het ziet, totdat hij het door heeft (ter nagedachtenis aan Johan Cruijff).

Wat zou je kunnen zien als je bij een les bent? Vandaag zie je een jongen van 10 jaar (groep 6/7) met een droog penseel over een droog napje waterverf gaan… Je ziet hem proberen te schilderen en je hoort hem hard roepen. ‘Juf, juf, het werkt niet!’ Hij wordt snel ingelicht door een klasgenoot die thuis wel eens een doos waterverf voor zijn verjaardag heeft gekregen. Je ziet mij bijsturen, anders molesteert de leerling het penseel. Daarna zie je hoe hij door het papier heen probeert te schilderen, almaar over hetzelfde stukje heen en weer. Ik laat hem tot bepaalde hoogte experimenteren, er zit nog geen gat in. Dan wijs ik eens op het werkstuk van een ander of doe voor hoe je met de punt van een penseel over het papier kunt dansen en aaien.

web maart sb bnd 005Een volgende leerling vraagt: ‘Juf, heb je ook groen?’ Maar nee, die fles heb ik beneden laten staan.

Zie je ook de stille leerling? Die vier gevarieerde schetsen van een boomhut weet te maken. Die daarna volledig zelfstandig uit de vier schetsen de beste elementen kiest en die verwerkt in haar eindproduct en daarmee vet indruk maakt bij haar klasgenoten.

web maart sb bnd 003

Essentieel voor mij is, dat ieder aan het maken is. Of dat nu in de experimenteerfase is of al vele fases verder. De één zal de ander nooit inhalen, maar ieder heeft wel zijn eigen leermoment en kans om te ontdekken wat hij wil of waar zij goed in is. In een perfecte schetsboekles zie je leerlingen daarna reflecteren in hun schetsboek. Ik geef toe, dat dit belangrijke element vaak ontbreekt. Ook deze les zit schiet het erbij in. Want hoeveel kun je voor elkaar krijgen in 60 minuten? Maar is het schetsboek goed ingeburgerd in de groep, dan is een reflectiemoment veel sneller gevonden. Bijvoorbeeld als afsluiter van de dag of als opstart.

Een les beeldende vorming vereist in het algemeen nogal wat voorbereiding en denkwerk. Het werken met schetsboeken kan een routine* worden die dit proces vergemakkelijkt. Ook de inrichting van een klas kan tijdwinst opleveren. Voor deze les moest ik vanuit de kelder aanslepen: plakkaatverf (rood/blauw/geel), houtskool (1 doosje), vetkrijt (4 doosjes), ecoline(1 rij), pastelkrijt (2 doosjes), kwasten en penselen, lege potjes (4), 4B potloden, fineliners, aquarelpotloden, bordjes om te mengen, een afdekzeil, papier in diverse maten. Als je een hoek hiermee inricht scheelt dat enorm.  Bovendien is het materiaal dan bereikbaar en zullen leerlingen er vaker naar grijpen, eigen keuzes maken en snel vaardiger worden.

web maart sb bnd 007Hier en daar een tip: ‘Wist je dat je met fineliner of kleurpotlood heel goed over waterverf kunt tekenen?’

Niet alle 25 leerlingen kunnen tegelijk aan de slag met deze opstelling. Gelukkig willen ze dat ook niet, er zijn (veel) leerlingen die op dit moment genoeg hebben aan hun (kleur)potlood en papier. Zelf mogen uitmaken hoe je begint en waarmee, dat is heerlijk! Ik geef ruimte aan de eigen leerstijl van een kind en daardoor leer ik hun karakters kennen. Mooie ingang voor de nabeschouwingsronde.

Je zult dit uur verrast meekijken naar de grote betrokkenheid van de meerderheid. Kinderen willen maken en wij moeten ze in de gelegenheid stellen. Ik wil kinderen verder leren kijken dan hun neus lang is.

Aan het einde van de les hoor je een jongen vragen: doen we volgende keer weer zo’n leuke tekenles? Voor hem pakte de les vandaag kennelijk goed uit, ik zal helaas niet precies weten waarom. De lessen moeten voortaan minstens anderhalf uur duren en eindigen mét een persoonlijk reflectierondje in het schetsboek. Dan kunnen hij en ik het altijd teruglezen.

 

*Heb je als juf of meester behoefte aan inspiratie, een relatief eenvoudige manier van beeldend werken met een schetsboek-routine én geef je les op een basisschool in Brabant? Informeer dan bij de intermediair van de marktplaats. Zij kunnen ‘Tussentijd’lessen aanvragen.

Meer info over het Tussentijdproject klik hier voor de doelen

of bekijk hoe het pilot project loopt op vier scholen in Best

Dit werken met schetsboeken verenigt de 21st century skills en sluit aan bij het competentiegericht werken zoals wordt beschreven op C-zicht.

Kunstbalie kan voor de eerste school die dit project een duurzame plek wil geven een investeringsaanvraag in behandeling nemen.

Geef als eerste een reactie

Geef een reactie